Mikrocərrahi diskektomiya

Mikrocərrahi diskektomiya

 

Mikrocərrahi diskektomiya — disk yırtığının (protruziya və ya herniya) onurğa kanalında yerləşən sinir köklərinə təzyiq göstərdiyi hallarda tətbiq olunan, müasir və minimal invaziv onurğa əməliyyatıdır. Disk yırtığı zamanı fəqərəarası diskin daxili jelvari nüvəsi xaricə çıxaraq sinir köklərinə sıxılma yaradır. Bu isə şiddətli bel ağrılarına, ayaqlara yayılan ağrıya (ishias), keyləşməyə və hərəkət məhdudiyyətinə səbəb olur.

Mikrocərrahi diskektomiyada cərrah xüsusi mikroskop və incə cərrahi alətlərdən istifadə edir. Bu metod sayəsində yalnız sinir kökünə təzyiq edən disk hissəsi çıxarılır, sağlam toxumalar qorunur.

Ənənəvi açıq əməliyyatlardan fərqli olaraq, mikrocərrahi diskektomiya:

  • Kiçik dəri kəsiyi (təxminən 2–3 sm) ilə aparılır,

  • Əzələlərə minimal zərər vurur,

  • Qan itkisi azdır,

  • Ağrı və sağalma müddəti qısadır,

  • Xəstənin tez iş və gündəlik həyata qayıtmasına şərait yaradır.

Bu səbəbdən, mikrocərrahi diskektomiya bu gün dünyada disk yırtığının müalicəsində “qızıl standart” hesab olunur.

 

Mikrocərrahi diskektomiya kimlərə tətbiq olunur?

Mikrocərrahi diskektomiya əməliyyatı əsasən konservativ müalicə üsullarına (dərman müalicəsi, fizioterapiya, istirahət, idman proqramları) baxmayaraq şikayətləri davam edən pasiyentlər üçün nəzərdə tutulur. Əgər ağrılar pasiyentin gündəlik həyatını, işini və yuxu keyfiyyətini ciddi şəkildə pozursa, əməliyyat ən effektiv çıxış yolu ola bilər.

Əsas göstərişlər bunlardır:

  • Davamlı və güclü bel ağrısı – aylarla çəkən, dərman və fizioterapiya ilə aradan qalxmayan, həyat keyfiyyətini aşağı salan bel ağrıları.

  • Ayaqlara yayılan ağrı (ishias) – yırtıq diskin sinir köklərinə sıxılması nəticəsində beldən ayağa qədər yayılan şiddətli ağrılar.

  • Uyuşma, keyləşmə və əzələ zəifliyi – sinirlərin təzyiq altında qalması nəticəsində ətraflarda hissiyyat itkisi və əzələlərin gücsüzləşməsi.

  • Gedişdə çətinlik və hərəkət məhdudiyyəti – xəstənin normal yeriməsi, oturub-durması, gündəlik hərəkətləri ağrılar səbəbilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.

  • Sidik-ifraz və bağırsaq problemləri – nadir hallarda müşahidə olunur, lakin bu vəziyyətlərdə sinir zədələnməsi riski yüksək olduğundan əməliyyat təcili şəkildə aparılmalıdır.

Bu göstərişlər olduqda mikrocərrahi diskektomiya həm ağrıları aradan qaldırmaq, həm də sinir toxumalarının daha böyük zədələnməsinin qarşısını almaq üçün ən doğru müalicə seçimidir.

 

Mikrocərrahi diskektomiyanın üstünlükləri

Bu üsul pasiyentlər üçün bir sıra faydalar təqdim edir:

  • Kiçik kəsik və minimal çapıq izi
  • Qan itkisi çox azdır
  • Yumşaq toxuma və əzələlər qorunur
  • Sinirlərə zərər riski minimumdur
  • Əməliyyatdan sonra ağrı sürətlə azalır
  • Xəstə adətən 1 gün sonra evə yazılır
  • Bərpa müddəti qısadır (2–3 həftə ərzində normal həyata dönüş)

 

Əməliyyat necə aparılır?

  • Hazırlıq mərhələsi – Pasiyent MRT, KT və digər diaqnostik müayinələrdən keçir.
  • Anesteziya – Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
  • Kiçik kəsik – Bel nahiyəsində təxminən 2–3 sm kəsik edilir.
  • Mikroskop altında iş – Cərrah yüksək dəqiqlikli mikroskop vasitəsilə yırtıq disk toxumasını çıxarır.
  • Bərpa – Sinir kökü üzərindəki təzyiq aradan qaldırıldığından ağrı və uyuşma qısa müddətdə azalır.
 
Mikrocərrahi diskektomiyadan sonra sağalma prosesi

Əməliyyatdan bir neçə saat sonra pasiyent otura və yeriyə bilər. Əksər hallarda xəstə 1 gün sonra evə buraxılır.

Bərpa dövründə diqqət edilməli məqamlar:

  • Ağır əşyalar qaldırmamaq

  • Uzun müddət oturmamaq

  • Həkim tərəfindən təyin olunmuş fizioterapiya və idman proqramına əməl etmək

  • Sağlam həyat tərzi və çəkiyə nəzarət

Pasiyentlər adətən 2–4 həftə ərzində normal həyatlarına qayıdırlar.

 

Əməliyyatın riskləri

Mikrocərrahi diskektomiya təhlükəsiz və təsdiqlənmiş üsuldur. Fəsad ehtimalı çox aşağı olsa da, hər əməliyyatda olduğu kimi müəyyən risklər mümkündür:

  • İnfeksiya (çox nadir)

  • Disk yırtığının təkrarlanması

  • Qanaxma və ya sinir köklərinin zədələnməsi (çox az faiz)

Peşəkar və təcrübəli neyrocərrah tərəfindən aparıldıqda bu risklər minimuma enir.

Bel yırtığı (disk herniyası və ya protruziya) səbəbindən yaranan ağrıları aradan qaldırmaq üçün tətbiq edilən ən müasir və effektiv üsullardan biridir. Bu əməliyyat minimal invaziv cərrahiyyə texnikası ilə icra olunur, yalnız problemli disk toxuması çıxarılır və sağlam strukturlar maksimum dərəcədə qorunur.

Ənənəvi açıq əməliyyatlardan fərqli olaraq, mikrocərrahi diskektomiya:

  • Daha kiçik kəsiklə aparılır,

  • Qan itkisi minimum olur,

  • Əzələ və yumşaq toxumalara zərər çox azdır,

  • Bərpa müddəti qısadır, xəstə bir neçə gün ərzində normal həyatına qayıda bilir.

Bu əməliyyat yalnız ağrını aradan qaldırmaqla kifayətlənmir, həm də hərəkətliliyi bərpa edir, yuxu və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

Əgər siz uzun müddətdir ki:

  • Güclü bel və ayaq ağrılarından,

  • Uyuşma və əzələ zəifliyindən,

  • Hərəkət məhdudiyyətindən əziyyət çəkirsinizsə və dərman, fizioterapiya, istirahət kimi müalicələr sizə kömək etmirsə – bu halda mikrocərrahi diskektomiya sizin üçün ən doğru seçim ola bilər.

Unutmayın: vaxtında aparılan neyrocərrah müayinəsi və düzgün müalicə gələcəkdə daha ciddi onurğa fəsadlarının qarşısını alır.

 

Sizin sağlamlığınız mənim naliyyətimdir!

Neyrocərrah Bəhruz Eyvazov

back to top button